Schorskevers: herkennen, bestrijden en voorkomen van aantasting


Schorskevers zijn bij veel tuiniers bekend als plagen van de bosbouw. De vraatzuchtige kevers beperken zich echter niet tot bossen, maar kunnen ook in de tuin aanzienlijke schade aanrichten. Wij geven u tips om de plaag te herkennen, te bestrijden en te voorkomen.

Inhoudsopgave

Voorkomen en voorkomen

Schorskever (Scolytinae) zijn vooral bekend als ongedierte uit de bosbouw. Er zijn verschillende soorten, waarbij de boekdrukker (Ips typographus) en de graveur (Pityogenes chalcographus) behoren tot de bekendste. Terwijl de boekdrukker een grootte van ongeveer vijf millimeter heeft, is de kopergraveur met slechts drie millimeter iets kleiner.

Sommige soorten schorskevers tasten vooral sparrenbomen aan, terwijl andere soorten een voorkeur hebben voor beuken en fruitbomen. In de tuin zijn het vooral de levende bomen, valse cipressen, jeneverbessen en andere cipressen die het slachtoffer worden van schorskeverplagen. Tot de gevaarlijke soorten behoren de thuja-splinterkever (Phloeosinus thujae) en de tweekleurige jeneverbesschorskever (Phloeosinus aubei). Beide keversoorten hebben een bruine tot zwarte kleur en zijn moeilijk te herkennen door hun geringe grootte van slechts 1,5 tot 2,5 millimeter.

Ontwikkeling van de kevers

De ontwikkelingsfasen van de schorskever houden rechtstreeks verband met de schadepatronen van aangetaste bomen en struiken. In wezen kunnen twee fasen worden onderscheiden: enerzijds de ontwikkeling van de jonge schorskevers en anderzijds de ovipositie van de oudere dieren.

Tijdens de zomermaanden nestelen jonge schorskevers in de verse scheuten van hun gekozen waardplant. Er ontstaan voedseltunnels die tot een centimeter lang kunnen zijn. In het voorjaar van het volgende jaar verkleuren aangetaste twijgen bruin. Scheuten van vijf tot twintig centimeter lang breken vaak af of vertonen knikken aan de basis.

Tegen het einde van de zomermaanden begint de tweede ontwikkelingsfase van de kevers. De oudere dieren boren zich in de schors van verzwakte bomen en leggen hun eieren in de ontstane tunnels, die ook wel moedertunnels worden genoemd.

Zodra de larven uit de eieren komen, vormen ze een groot aantal voedseltunnels, die aanzienlijke schade veroorzaken aan de aangetaste plant. In het larvale stadium overwinteren de kevers in de schors en verlaten ze de boom zodra de temperaturen in het voorjaar stijgen.

Bedreigde bomen

Heg met schorskeverplaag
Als bomen of hagen bruin worden, kan dit ook het gevolg zijn van een schorskeverplaag.

Schorskevers behoren tot de zogenaamde zwakke parasieten. Ze vallen bij voorkeur gestreste en verzwakte houtachtige planten aan, die minder afweerreacties hebben. In gunstige jaren zijn gezonde planten echter ook gevoelig voor aantasting door ongedierte. Gezonde bomen met een optimale watervoorziening kunnen zich meestal goed verdedigen tegen een schorskeverplaag. Op plaatsen die door een kever zijn beschadigd, vormen de planten harsdruppels om het ongedierte te helpen afweren.

Het dieet van de schorskever bestaat voornamelijk uit beuken, eiken en sparren. Bastaardcipres, valse cipres, thuja en jeneverbes zijn ook populaire doelen. Bomen die tijdens de warme zomermaanden onder aanhoudende droogtestress lijden, lopen ook een bijzonder risico. Vooral platwortelende bomen als douglasspar, spar en haagbeuk worden aangetast.

Naast droogtestress trekken ook wonden veroorzaakt door windbreuk of snoeiwerk schorskevers aan. Tuinbezitters moeten ook pas geplante bomen en jonge houtachtige planten in de gaten houden.

Schadepatroon en identificatiekenmerken

Kalverenpatroon en schadepatroon van een schorskever
Als de schors alleen afzonderlijke boorgaten vertoont, is daaronder het volledige schadepatroon van de schorskever zichtbaar.

Een schorskeverplaag is moeilijk op te sporen. De kevers zijn slechts enkele millimeters groot en zijn door hun donkere kleur optimaal gecamoufleerd in de schors van de aangetaste boom. Het afsterven van afzonderlijke takken en het instorten van hele bomen wordt vaak toegeschreven aan droogteschade of schimmelziekten.

Zijn er echter kleine gaatjes zichtbaar op de stam en dikke takken, dan is er zeer waarschijnlijk sprake van een aantasting door schorskevers. De diameter van de gaten is meestal tussen de één en vijf millimeter. Als je ze wilt herkennen, moet je dus goed kijken. Op sommige planten ontstaan ook harsdruppels, waarmee de boom zich van nature probeert te beschermen tegen aantasting. Bruin boorgruis, dat in het voorjaar aan de basis van de boomstam kan worden gevonden, is vaak afkomstig van jonge kevers die de boom verlaten na een winterslaap in de schors.

Terwijl de schorskevers in de schors van de aangetaste boom leven, boren ze vertakte tunnels. Deze vernietigen essentiële leidingen waardoor takken en bladeren van water en voedingsstoffen worden voorzien. Naarmate de aanvoer gestaag afneemt door een toenemende aantasting, verdorren twijgen, takken en hele planten. Veel houtachtige planten werpen hun blad vroegtijdig af en lopen in het voorjaar van het volgende jaar slechts mondjesmaat uit. Bij een ernstige of aanhoudende aantasting sterven de meeste bomen na verloop van tijd.

Sommige soorten schorskevers gaan ook een symbiotische relatie aan met schimmels waarbij beide partijen profiteren. Daarom vertonen aangetaste bomen in sommige gevallen ook houtrot, wat indirect kan wijzen op een aantasting door schorskevers.

Schorskevers voorkomen en bestrijden

In de eigen tuin kun je schorskevers meestal niet bestrijden met chemicaliën. Aangezien de kevers onder de schors leven en schorsbroeders zijn, zijn de larven optimaal beschermd tegen de effecten van insecticiden. Als een aantasting wordt opgemerkt op afzonderlijke takken en zich nog niet heeft verspreid naar de stam, kunt u de aangetaste takken verwijderen en vernietigen. Als de schorskevers de boomstam al hebben aangetast, is het raadzaam de aangetaste boom te vellen om verspreiding te voorkomen.

Aangezien de vraatzuchtige kevers gewoonlijk gezonde houtgewassen mijden, is de beste preventieve maatregel een optimale verzorging van de bomen. Zorg bij het planten van nieuwe bomen voor een ideale standplaats en voorzie ze van voldoende water en voedingsstoffen.

Veel bomen lijden onder een gebrek aan water tijdens de hete zomermaanden. Deze droogtestress leidt tot ernstige verzwakking en vermindert de gezondheid van de plant. Vooral houtachtige planten met ondiepe wortels ontwikkelen een ernstig watertekort tijdens langdurige droogteperioden. Daarom wordt aanbevolen alle houtachtige planten regelmatig water te geven, waarbij wekelijks en uitgebreid water geven te verkiezen is boven dagelijks met kleinere hoeveelheden.

Het bewateren van bomen kan ook worden vereenvoudigd met speciale gietzakken. Deze zijn bevestigd aan de boomstam en geven continu water af. Tegelijkertijd bedekken ze de bodem in het gebied van de boomschijven en verminderen zo de verdamping.

Recent Posts